- Belung Magazine
Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να βελτιώσει την εμπειρία περιήγησης. Χρησιμοποιώντας αυτόν τον ιστότοπο, συμφωνείτε με τη χρήση τους Εντάξει, το έχω Όχι, Δώστε μου περισσότερες πληροφορίες

View other editions

«Εκπνεύστε όσο περισσότερο μπορείτε» – μια γρήγορη ματιά στο γραφείο μιας τεχνολόγου πνευμονικής λειτουργίας στην Ολλανδία

Ως ασθενής με διάμεση πνευμονοπάθεια, πιθανότατα έχετε εξοικειωθεί με τις «εξετάσεις πνευμονικής λειτουργίας». Λόγου χάρη, έχετε φυσήξει με όλη σας τη δύναμη μέσα σε μια συσκευή, ώστε ο γιατρός σας ή ένας τεχνολόγος να μπορέσει να δει σε μια οθόνη υπολογιστή πόσο καλά αποδίδουν οι πνεύμονές σας. Τι ακριβώς συμβαίνει όταν φυσάτε μέσα σε εκείνο το μηχάνημα; Και τι σημαίνουν τα μυστηριώδη γραφήματα των αποτελεσμάτων σας; Στο παρόν άρθρο, θα εξετάσουμε από κοντά τις εξετάσεις της πνευμονικής λειτουργίας παρακολουθώντας από κοντά μια αφοσιωμένη επαγγελματία από την Ολλανδία κατά την εργασία της. 

pulmonary_function_technologist_Anita_JansenΓια να αξιολογήσουν σωστά τη λειτουργία των πνευμόνων σας, οι πνευμονολόγοι χρειάζονται όσες περισσότερες πληροφορίες γίνεται. Πολλές από αυτές τις πληροφορίες συγκεντρώνονται από τους τεχνολόγους πνευμονικής λειτουργίας. Για τις ανάγκες του συγκεκριμένου άρθρου, το BELUNG επισκέφτηκε την Anita Jansen, μια τεχνολόγο πνευμονικής λειτουργίας από την Ολλανδία. 

Η Ανίτα περνά μεγάλο μέρος του χρόνου της εξετάζοντας την λειτουργία των πνευμόνων ασθενών, όπως σε άτομα με διάμεσες πνευμονοπάθειες (ΔΠ)

«Άρχισα να εκπαιδεύομαι ως τεχνολόγος πνευμονικής λειτουργίας το 1996», μας λέει η Anita. «Στο τρίτο έτος της εκπαίδευσής μου προσλήφθηκα σε αυτό το νοσοκομείο και έκτοτε εργάζομαι εδώ». Ως τεχνολόγος πνευμονικής λειτουργίας, η Anita περνά μεγάλο μέρος του χρόνου της εξετάζοντας την πνευμονική λειτουργία ασθενών, όπως σε άτομα με διάμεσες πνευμονοπάθειες.

Οι δύο πρώτες ασθενείς της ημέρας προσέρχονται για σπιρομέτρηση», εξηγεί η Anita. «Η εξέταση αυτή είναι γνωστή και ως καμπύλη ροής-όγκου». Το πρώτο που κάνει η Anita, αφού υποδεχτεί την πρώτη ασθενή και της εξηγήσει τι δουλειά έχει στο γραφείο της ο αδιάκριτος δημοσιογράφος, είναι να μετρήσει το βάρος και το ύψος της ασθενούς: «Επιθυμία μας είναι να τυποποιήσουμε την εξέταση. Όταν γνωρίζουμε την ηλικία, τη φυλή, το φύλο, το βάρος και το ύψος ενός ασθενούς, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ποια θα πρέπει να είναι πάνω-κάτω η πνευμονική του λειτουργία. Για παράδειγμα, μια γυναίκα 75 ετών που ζυγίζει 50 κιλά έχει διαφορετική πνευμονική λειτουργία από έναν άνδρα 40 ετών που ζυγίζει 90 κιλά, άσχετα από οποιαδήποτε ασθένεια».

Αφού μετρήσει το βάρος και το ύψος, η Anita ρωτά τους ασθενείς αν έχουν κάποια ιατρική πάθηση που θα πρέπει να γνωρίζει. «Οφείλω να βεβαιωθώ ότι η φυσική κατάσταση του ασθενούς του επιτρέπει να κάνει τις εξετάσεις», εξηγεί. «Αν, για παράδειγμα, ο ασθενής υποβλήθηκε πρόσφατα σε χειρουργική επέμβαση, η διεξαγωγή κάποιων εξετάσεων μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επικίνδυνη». Η Anita ρωτά την ασθενή αν έλαβε τη φαρμακευτική της αγωγή για σήμερα (επειδή η λήψη της αγωγής μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα) και στη συνέχεια πραγματοποιούνται οι εξετάσεις. 

Εκπνοή στον σωλήνα

SpirometerΚάπου εδώ έρχεται στο προσκήνιο το σπιρόμετρο. Είναι μια συσκευή που μοιάζει σαν ένας ελαστικός σωλήνας να είναι στερεωμένος στο άκρο του βραχίονα ενός γερανού.

Αρχικά, η Anita αφαιρεί το πλαστικό κάλυμμα από ένα καινούριο επιστόμιο και συνδέει το επιστόμιο πάνω στον σωλήνα του σπιρόμετρου. «Ένα από τα μεγέθη που μετρούμε με το σπιρόμετρο είναι ο όγκος του αέρα που εισέρχεται στους πνεύμονες με την εισπνοή και εξέρχεται με την εκπνοή», εξηγεί η Anita. «Για λόγους υγιεινής, κάθε ασθενής έχει το δικό του επιστόμιο, που μετά την εξέταση απορρίπτεται».

Η Anita ζητά από την ασθενή να αναπνεύσει κανονικά για λίγη ώρα, ενώ ύστερα την παροτρύνει να εισπνεύσει όσο πιο βαθιά μπορεί και μετά να εκπνεύσει όσο πιο απότομα και παρατεταμένα γίνεται, τουλάχιστον για έξι δευτερόλεπτα. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με μια ταχεία εισπνοή. Ενώ η ασθενής προσπαθεί να ακολουθήσει τις οδηγίες της Anita όσο καλύτερα μπορεί, τα γραφήματα στην οθόνη του υπολογιστή μάς δείχνουν πώς εξελίσσονται όλα αυτά. «Το σπιρόμετρο περιέχει έναν αισθητήρα», εξηγεί η Anita. «Αυτός ο αισθητήρας μετρά την ποσότητα του αέρα που εισπνέεται και εκπνέεται από τους πνεύμονες και την μεταφράζει απευθείας σε ψηφιακά γραφήματα». Στην οθόνη του υπολογιστή μπορούμε να δούμε δύο διαφορετικά γραφήματα. «Αυτά είναι τα σπιρογραφήματα», λέει η Anita. Στο πάνω μέρος φαίνεται η καμπύλη όγκου-χρόνου, που απεικονίζει τον όγκο στον κάθετο άξονα έναντι του χρόνου στον οριζόντιο άξονα. Η άλλη είναι η καμπύλη ροής-όγκου, που απεικονίζει τη ροή του αέρα στον κάθετο άξονα έναντι του συνολικού εισπνεόμενου ή εκπνεόμενου όγκου στον οριζόντιο άξονα». (Βλ. σχήμα)

gr-spirometer-airflow-belung-magazine Καμπύλη ροής-όγκου. Η γραμμή με απότομη κλίση προς τα επάνω απεικονίζει τη βίαιη εκπνοή, στη συνέχεια η εκπνοή του αέρα συνεχίζεται με βραδύτερο ρυθμό και μετά η εισπνοή απεικονίζεται κάτω από την οριζόντια γραμμή. Προέλευση: Wikipedia

Η Anita εξηγεί στην ασθενή ότι θα χρειαστεί τρία καλά σπιρογραφήματα, για να είναι σίγουρη ότι οι μετρήσεις θα είναι όσο πιο αξιόπιστες γίνεται. «Αμέσως μετά στέλνω τα ευρήματα των εξετάσεων στον πνευμονολόγο», λέει η Anita. «Αφού τελειώσει από δω, η ασθενής θα πάει στον γιατρό, που θα αξιολογήσει τα ευρήματα και θα τα συζητήσει μαζί της».

Αφού λάβει τα γραφήματα, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει την πνευμονική λειτουργία κάθε ασθενούς. Για παράδειγμα, σε ασθενείς με IPF ο «βρόχος» της καμπύλης ροής-όγκου είναι στενότερος. Αυτό συμβαίνει επειδή η ίνωση προκαλεί ελάττωση του όγκου των πνευμόνων (βλ. σχήμα). Ταυτόχρονα, η ροή του αέρα είναι μεγαλύτερη σε σύγκριση με ένα «φυσιολογικό» σπιρογράφημα, επειδή η ίνωση αναγκάζει τους πνεύμονες να μένουν ανοιχτοί για μεγαλύτερο διάστημα. 

gr-spirometer-flow-volume-belung-magazine Παράδειγμα μιας πιθανής καμπύλης ροής-όγκου σε ασθενή με IPF. Η καμπύλη είναι στενότερη και ο όγκος είναι μεγαλύτερος εξαιτίας της ίνωσης των πνευμόνων. Προέλευση: Medix Publishers

Διάχυση αερίων

Αφού κάνει σπιρομέτρηση σε δύο ασθενείς, στη συνέχεια η Anita δέχεται μια ασθενή που ήρθε για μέτρηση διάχυσης. «Με την εξέταση διάχυσης μετράμε πόσο καλά προσλαμβάνεται το αέριο από το αίμα», εξηγεί η Anita. Καθώς εισπνέετε τον αέρα, το οξυγόνο διέρχεται από το μικρότερο τμήμα των πνευμόνων σας, διαμέσου μιας μικροσκοπικής μεμβράνης, και εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή μπορεί να επιδεινωθεί, π.χ. λόγω πάχυνσης της μεμβράνης, όπως συμβαίνει στις διάμεσες πνευμονοπάθειες. Για την εξέταση αυτή χρησιμοποιούμε την ίδια συσκευή, μόνο που τώρα ανοίγω έναν ολισθαίνοντα διακόπτη, ώστε κατά την εισπνοή η ασθενής να εισπνέει αέρια που προέρχονται από εκείνον τον κύλινδρο». Και όντως, βλέπουμε πως υπάρχει μια κυλινδρική φιάλη τοποθετημένη στον τοίχο του γραφείου. Εύκαμπτα λάστιχα συνδέουν αυτή τη φιάλη με τη συσκευή και η όλη διάταξη θυμίζει φιάλη καταδύσεων που συνδέεται με τον αυτοδύτη. Η Anita επισημαίνει ότι η δεξαμενή του κυλίνδρου περιέχει δύο διαφορετικά αέρια: μονοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο.

«Πρώτα ζητώ από την ασθενή να φυσήξει τον αέρα που έχει στους πνεύμονές της όσο καλύτερα μπορεί», λέει η Anita. «Κατόπιν να εισπνεύσει τη μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα από το μείγμα αερίων του κυλίνδρου, να κρατήσει το αέριο στους πνεύμονες για περίπου δέκα δευτερόλεπτα και τέλος να εκπνεύσει». Η εξέταση λειτουργεί ως εξής: το ένα αέριο προσλαμβάνεται από το αίμα (το μονοξείδιο του άνθρακα), ενώ το άλλο όχι (το μεθάνιο). Συγκρίνοντας τις ποσότητες των δύο αερίων στον εκπνεόμενο αέρα, η Anita μπορεί να προσδιορίσει πόσο καλά διαχέεται το μονοξείδιο του άνθρακα από τους πνεύμονες προς το αίμα. Η επόμενη εξέταση που μας δείχνει η Anita γίνεται ευκολότερα κατανοητή: είναι η λεγόμενη «δοκιμασία βάδισης».

Εξάλεπτη δοκιμασία βάδισης

Συνοδεύουμε έναν καλοδιάθετο ηλικιωμένο ασθενή και μεταφερόμαστε μαζί του σε έναν άδειο διάδρομο του νοσοκομείου. Εδώ, η Anita οριοθετεί μια διαδρομή με κώνους και τοποθετεί ένα παλμικό οξύμετρο στο δάκτυλο του ασθενούς. «Με αυτή τη συσκευή μπορούμε να μετρήσουμε τους κτύπους της καρδιάς και τον κορεσμό του οξυγόνου στο αίμα», εξηγεί η Anita. «Με τη δοκιμασία βάδισης, συλλέγουμε πληροφορίες για την απόσταση που βαδίζει ένας ασθενής και για τον αποκορεσμό του αίματός του. Στη συνέχεια, από αυτές τις πληροφορίες εξάγουμε συμπεράσματα για την ικανότητα του ασθενούς να εκτελεί τις καθημερινές του δραστηριότητες. Επίσης, χρησιμοποιούμε την εξέταση για να παρακολουθήσουμε το αποτέλεσμα των παρεμβάσεων του γιατρού».

Για παράδειγμα, ο γιατρός μπορεί να έχει χορηγήσει κάποια αγωγή για την IPF. Όπως είναι φυσικό, αφού την χορηγήσει  ο γιατρός θα θελήσει να μάθει κατά πόσο σταθεροποιήθηκε η πνευμονική λειτουργία του ασθενούς με IPF. Αυτό το διερευνούμε με τη δοκιμασία βάδισης. Για την εξέταση αυτή, ο ασθενής πρέπει να βαδίσει επί έξι λεπτά σε οριζόντια επιφάνεια. «Πριν από τη δοκιμασία και μετά το τέλος της, ζητούμε από τον ασθενή να βαθμολογήσει τη δύσπνοια που αισθάνεται. Η διαδικασία αυτή μας δίνει πληροφορίες για τον τρόπο που οι πνεύμονές του αντιδρούν στην άσκηση».

Πληθυσμογράφος σώματος

BodyboxΑφού ο ασθενής που έκανε τη δοκιμασία βάδισης επιστρέψει στην αίθουσα αναμονής για την ανάπαυση που κέρδισε επάξια, η Anita μάς δείχνει μία ακόμα διάταξη, που χρησιμοποιείται σε μια διαφορετική εξέταση. «Αυτός είναι ο πληθυσμογράφος σώματος», λέει η Anita, καθώς δείχνει κάτι που μοιάζει σαν τηλεφωνικός θάλαμος, με μια καρέκλα στο εσωτερικό του.

«Με τον πληθυσμογράφο σώματος μπορούμε να μετρήσουμε αν ένας ασθενής έχει περιοριστικού τύπου διαταραχή της λειτουργίας των πνευμόνων». Για να εξεταστεί με τον πληθυσμογράφο σώματος, ο ασθενής κάθεται μέσα στον αεροστεγώς σφραγισμένο θάλαμο. Η ιδέα στην οποία βασίζεται η λειτουργία της συσκευής είναι ότι, καθώς αυξάνεται ο όγκος των πνευμόνων, η πίεση στο εσωτερικό τους ελαττώνεται. Επειδή εδώ έχουμε ένα κλειστό σύστημα, η πίεση στο εσωτερικό του θαλάμου αυξάνεται. Με αυτόν τον μηχανισμό, η τεχνολόγος μπορεί να μετρήσει τη λεγόμενη λειτουργική υπολειπόμενη χωρητικότητα (FRC) των πνευμόνων.

Μετά από αυτή την τελευταία διεισδυτική εξήγηση, τα ραντεβού με τους ασθενείς ολοκληρώθηκαν. «Αγαπώ πολύ τη δουλειά μου», λέει η Anita, καθώς απολαμβάνουμε τον καφέ μας και κουβεντιάζουμε για τη ζωή μιας τεχνολόγου πνευμονικής λειτουργίας. «Ήθελα το επάγγελμά μου να συνδυάζει την ανθρώπινη επαφή με την τεχνολογία. Και η εξέταση της πνευμονικής λειτουργίας συνδυάζει θαυμάσια και τα δύο». Αν και δίνει την εντύπωση ότι είναι μια ήρεμη, γεμάτη αυτοπεποίθηση επαγγελματίας, η Anita παραδέχεται ότι τα πράγματα δεν ήταν πάντα τόσο ομαλά. «Όταν πρωτοξεκίνησα να δουλεύω στον χώρο, με τρόμαζε αρκετά η ένταση της δύσπνοιας κάποιων ανθρώπων. Δυσκολευόμουν να ζητήσω από τους ασθενείς να εκπνεύσουν πιο παρατεταμένα κατά τη σπιρομέτρηση, όταν ήταν εμφανές ότι δυσκολεύονταν πολύ». 

μού επιτρέπει να συνδυάζω την ανθρώπινη επαφή με την τεχνολογία. Πώς να μην την αγαπώ λοιπόν;» 

Αλλά για την Anita, μαζί με την εμπειρία ήρθε και η αυτοπεποίθηση. «Τώρα μου φαίνεται ευκολότερο κι αυτό οφείλεται εν μέρει στη μικρότερη διαφορά ηλικίας που έχω με τους ασθενείς. Όταν είσαι είκοσι δύο ετών, οι ασθενείς αναρωτιούνται αν αυτό το θρασύ κοριτσόπουλο καταλαβαίνει στ’ αλήθεια τι τους ζητά να κάνουν». Η Anita βρίσκει η δουλειά της ιδιαίτερα συναρπαστική. «Ένα από τα ωραιότερα πράγματα στη δουλειά μου είναι ότι κάθε ασθενής διαφέρει. Κάθε ασθενής χρειάζεται τη δική του προσέγγιση. Έτσι, έχω ταυτόχρονα ποικιλία και δραστηριότητες ρουτίνας. Κι αυτή η δουλειά μού επιτρέπει να συνδυάζω την ανθρώπινη επαφή με την τεχνολογία. Πώς να μην την αγαπώ λοιπόν» καταλήγει η Anita με ενθουσιασμό. 
 


Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας
zinccode